Διαδοχική και Παράλληλη Ασφάλιση. Νομικά Ζητήματα μετά από πρόσφατη Νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας

Γκοτσοπούλου,  Διαδοχική  και Παράλληλη Ασφάλιση. Νομικά Ζητήματα μετά από πρόσφατη Νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας

Η διαδοχική ασφάλιση αποτελεί δικαίωμα των ασφαλισμένων, οι οποίοι μπορούν να επιδιώξουν και αυτοτελή από κάθε ασφαλιστικό οργανισμό συνταξιοδότηση, και για τον λόγο αυτό χωρεί πάντοτε ύστερα από σχετικό αίτημα αυτών. Το δικαίωμα του ασφαλισμένου κρίνεται από τον νόμο που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης για αναγνώριση χρόνου διαδοχικής ασφάλισης κι όχι με τον νόμο που ίσχυε κατά τον χρόνο που αυτός είχε θεμελιώσει αυτοτελές συνταξιοδοτικό δικαίωμα.(ΣτΕ 2272/2013 Α’Τμ.)

Ο δε ασφαλιστικός οργανισμός, στον οποίο υποβλήθηκε αίτηση συνταξιοδότησης, δεν μπορεί να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της διαδοχικής ασφάλισης, όταν δεν υπάρχει ρητό αίτημα του ασφαλισμένου προς τούτο. Τα ασφαλιστικά όργανα του ΙΚΑ ή άλλου ασφαλιστικού οργανισμού κύριας ή επικουρικής ασφάλισης δεν έχουν υποχρέωση να ενημερώνουν τους ασφαλισμένους τους, όταν αυτοί υποβάλλουν αίτηση για να συνταξιοδοτηθούν, ότι μπορούν να συνυπολογίσουν τον χρόνο ασφάλισης που είχαν πραγματοποιήσει σε άλλον ασφαλιστικό φορέα.(ΔΕφΑθ1324/2013.)

Συνυπολογισμός των περιόδων που έχουν διανυθεί σε περισσότερους ασφαλιστικούς φορείς, προς θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή βελτίωση της σύνταξης, επιτρέπεται μόνο σε περίπτωση διαδοχικής και όχι ταυτόχρονης και παράλληλης ασφάλισης και υπό την προϋπόθεση ότι, κατά τον χρόνο επέλευσης της ασφαλιστικής περίπτωσης, ο ασφαλισμένος τελεί σε ενεργό ασφαλιστικό δεσμό με ένα από τους φορείς, έχοντας διακόψει τον ασφαλιστικό δεσμό με κάθε άλλο φορέα. Κατά το χρονικό διάστημα που ο ασφαλισμένος διατηρεί ενεργεί την παράλληλη ασφάλισή του σε περισσότερους ασφαλιστικούς φορείς, δεν έχει δικαίωμα να επιδιώξει την εφαρμογή των διατάξεων περί διαδοχικής ασφάλισης και να ζητήσει τον συνυπολογισμό των χρονικών διαστημάτων που διένυσε στους φορείς αυτούς, έστω και αν τα χρονικά αυτά διαστήματα δεν συμπίπτουν (ΣτΕ 2532/2013 Α’ Τμ.)

Το αίτημα περί αποχωρισμού χρόνου ασφάλισης, ο οποίος έχει διανυθεί σε άλλον ή άλλους ασφαλιστικούς οργανισμούς και έχει χρησιμοποιηθεί για συνταξιοδότηση κατά τη νομοθεσία περί διαδοχικής ασφάλισης, προκειμένου ο χρόνος αυτός είτε να χρησιμοποιηθεί εκ νέου προς συνταξιοδότηση κατά την ίδια νομοθεσία είτε να χρησιμοποιηθεί για αυτοτελή συνταξιοδότηση, πρέπει να υποβληθεί το βραδύτερο έως την έναρξη της καταβολής της κατ΄ εφαρμογή του ν.δ. 4202/1961 χορηγούμενης σύνταξης. Μετά την απονομή της σύνταξης με συνυπολογισμό του χρόνου ασφάλισης που διανύθηκε σε άλλον οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης, ο χρόνος που διανύθηκε στον συμμετέχοντα αυτόν οργανισμό θεωρείται πλέον ως χρόνος που διανύθηκε στον απομένοντα τη σύνταξη οργανισμό. Έτσι, αν υποβληθεί στο μέλλον νέο αίτημα συνταξιοδότησης από τον ασφαλισμένο προς τον ίδιο απονέμοντα φορέα ή άλλον, ο χρόνος ασφάλισης που είχε διανυθεί σε έναν ή περισσότερους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης και είχε ήδη συνυπολογιστεί για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος στο παρελθόν, κατά τις διατάξεις περί διαδοχικής ασφάλισης, πρέπει να θεωρηθεί από τον απονέμοντα τη νέα σύνταξη φορέα ως χρόνος ασφάλισης που διανύθηκε μόνο στον προηγούμενο απονέμοντα φορέα και όχι στους συμμετέχοντες κατά την πρώτη απονομή συντάξεως οργανισμούς. Σε περίπτωση που ο διαδοχικά ασφαλισμένος δεν έχει μεν συμπληρώσει το όριο ηλικίας, έχει όμως συμπληρώσει το 50ο έτος, το ΝΑΤ αν είναι ο τελευταίος ασφαλιστικός φορέας, χορηγεί σ΄ αυτόν σύνταξη με βάση τον χρόνο της πραγματικής ναυτικής υπηρεσίας του, αργότερα δε, όταν ο διαδοχικά ασφαλισμένος συμπληρώνει το όριο ηλικίας που απαιτεί η νομοθεσία του συμμετέχοντος στη διαδοχική ασφάλιση φορέα, το ΝΑΤ προσαυξάνει τη σύνταξη, κατόπιν σχετικής αιτήσεως του συνταξιούχου, συνυπολογίζοντας και τον χρόνο ασφαλίσεως αυτού στον εν λόγω συμμετέχοντα ασφαλιστικό οργανισμό. Προκειμένου περί χρόνου πραγματικής ναυτικής υπηρεσίας, η χρησιμοποίηση του κατά τις διατάξεις περί διαδοχικής ασφαλίσεως δεν στερεί τον ασφαλισμένο του ΝΑΤ, ο οποίος είχε συνταξιοδοτηθεί λόγω αναπηρίας κατ΄ εφαρμογή των διατάξεων περί διαδοχικής ασφαλίσεως από άλλον πλην του ΝΑΤ ασφαλιστικό φορέα με συνυπολογισμό του χρόνου ναυτικής του υπηρεσίας και στη συνέχεια ανέκτησε την ασφαλιστική του ικανότητα και ανέλαβε εκ νέου ναυτική υπηρεσία, από τη δυνατότητα να προσμετρήσει τον χρόνο της πρώτης ναυτικής του υπηρεσίας στη δεύτερη, προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί από το ΝΑΤ κατά τις ειδικές διατάξεις του αρθ. 2 παρ.2 εδ. τελ. του Ν. 1711/1987. (ΣτΕ 3770/2013 Α’ Τμ.)

Αν στους ασφαλιστικούς οργανισμούς που εμπλέκονται στη διαδικασία της διαδοχικής ασφάλισης περιλαμβάνεται το ΝΑΤ, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του αρθ.14 παρ.1 του Ν.1902/1990 αλλά η διαδικασία ρυθμίζεται, ως προς όλους τους ασφαλιστικούς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου και του ΙΚΑ, από τις διατάξεις του άρθ.9 παρ.1 του Ν. 1405/1983. Επί ασφαλιστικών περιπτώσεων που έλαβαν χώρα προτού η εφαρμογή των διατάξεων του άρθ.14 του Ν. 1902/1990 και στο ΝΑΤ, εφόσον μεταξύ των ασφαλιστικών οργανισμών που εμπλέκονται στη διαδικασία απονομής σύνταξης κατά τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης περιλαμβάνεται και το ΝΑΤ, οι διατάξεις του αρθ.9 του Ν. 1405 /1983 εφαρμόζονται, τόσο ως προς το Ταμείο αυτό, όσο και ως προς τους λοιπούς εμπλεκόμενους στην ανωτέρω διαδικασία ασφαλιστικούς φορείς. (ΣτΕ 976/2014 Α’ Τμ.)

Επί διαδοχικής ασφάλισης σε δύο ή περισσότερους κατ΄ ελάχιστον ομοειδείς ασφαλιστικούς οργανισμούς, στον χρόνο ασφάλισης που λαμβάνεται υπόψη για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των ασφαλισμένων, περιλαμβάνεται, εκτός του χρόνου που υπολογίζεται για την απονομή της συντάξεως κατ΄ εφαρμογήν της νομοθεσίας του οργανισμού στον οποίο διανύθηκε, και ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας που αναγνωρίσθηκε, ο οποίος αποτελεί πλασματικό χρόνο ασφάλισης. (ΣτΕ 325/2014 Α’ Τμ.)

Με το άρθρο 11 του Ν.1405/1983 καθιερώθηκε, κατ΄ απόκλιση των ρυθμίσεων του άρθρου 5 του ν.δ. 4202/1961, ειδικός τρόπος υπολογισμού των συντάξεων των ασφαλισμένων οι οποίοι υπήχθησαν διαδοχικώς από την ασφάλιση φορέα ασφάλισης μισθωτών στην ασφάλιση φορέα ασφάλισης αυτοτελώς απασχολούμενων (ή αντιστρόφως). Προκειμένου περί του ΤΣΑ, είναι κρίσιμο, ενόψει της πιο πάνω διαφοροποίησης των εφαρμοστέων επί διαδοχικής ασφάλισης διατάξεων, το ζήτημα αν ο εν λόγω ασφαλιστικός οργανισμός θεωρείται φορέας ασφάλισης μισθωτών ή φορέας ασφάλισης αυτοτελώς απασχολουμένων, εξ αυτού δε, αν, επί διαδοχικής ασφάλισης συγκεκριμένου προσώπου στο Ταμείο αυτό και σε φορέα ασφάλισης μισθωτών, θα τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις του άρθρου 10 του Ν.1405/1983, ή οι διατάξεις του άρθρου 11 του νόμου αυτού. (ΔΕφΑθ 4457/2013).

Κράτα το

Pin It